Showing posts with label Paunak zuunna. Show all posts
Showing posts with label Paunak zuunna. Show all posts

Paunak Zuunna: Nahkhok no Musi Suak in a pi ne


-->

Tual Khan Suan

A kizatna: Nu leh Pa, a hihkei leh mi khatpeuh in a it mahmah a ta/tanu, a hihkei leh mi dang khatpeuh khuasuak dingin pantah a, tua mipa/minu a khanliat/zaliat ciangin a mah a pantah mite siatna/sihna ding bawl kikna mun ah kizang hi. Hoihna pen siatna tawh thukkikna cihte pawl ah zong kizang hi.
Mangkangte’n zong hih bang dan paunak na nei uhhi. “Nang an hong pia khut pet na” (Bite the hand that feed you) na ci uhhi. La phuahsiam Trent Reznor “The Hand That Feeds” cih thulu tawh la na phuak a, La sa “Nine Inch Nails” in na sa hi. A la, sakkik (chorus) ah:


Paunak zunna: " Mite'n ka mei hong sik sak henla, ke'n a mau tu leng"

Gamsung ah gamvak mi khat in ngimna thu hilo (accidentally)  in, gul mei sikkha a hih manin a gul in a mah tu a, liamna nakpi tak in ngah thei hi. Hih kammal pen mi khatpeuh in mi dangkhat tungah a thang siah tak ciang a, kigen hi a, "paunak" cih sangin "thu gen" ci leng kinai zaw lai ding hi. Mi mawhna zon nopna, leh hih kammal zang pen mi in a mah leh a mah a kisian sak nop man a, mite khialh theihna ding mun lamah mite tui zawl bang a, a zawl thawh a hihi.

Zomi Paunak Hilhcianna (M - P)


1.               Maitang singhawng belh = Maizum zong khualzo lo.
2.               Makthak sih leh zingguah zuu = .
3.               Mang a tuidawn bang = .
4.               Mei khu lian zawzuan = A nuam a lim omna bek lunggulh, lungsim cihtakna, itna taktak neilo, a haksa thuak ngap lo, uisan.
5.               Mei kuang paisuak = Thuneu cik khatin thulianpi a piangsak.
6.               Mei-am sikkhak bang = .

Zomi Paunak Hilhcianna - (H-M)

By Hau Za Cin
         
1.               Hakai pahtak lungheng = Muanluat muan banglo.
2.               Hausa khualzin bang = Nuamsa, vanpua lo lampai, khualzin.
3.               Hausa thu leh naupang thu (Man in general, are but great children- Napolean.) = Naupang thu leh hausa thu kinial theilo, kinial zolo.
4.               Hausa ziak in tuikuangban = Mi khat nopsakna, letna mi nautangin noptuam pih.

ZOMI PAUNAK HILHCIANNA (A-G)

By Hau Za Cin
1.               A hing a vankai omlo = A si ding vive hi hang.
2.               A si masa puantuam tang = A si masa te a it ding, a ngai ding hau, hampha zaw.
3.               A zu a va in zong bu nei = Ganhing natawm in kei a hi cih theih ding munkip nei.
4.               Aisa bang a guh pua nung = Kileh bulh.
5.               Aisa kua han, tapkual han = Ama mun bek ah hangsan, mun dangah dawilok.
6.               Aisa lo-ngek a zol bang =
7.               Ak geh zawngkhal bang (Ak pulsi ding bang) = Ngui, maitai lo, cidam lo.
8.               Ak gilgap bang = .

Zawng in a ma taw kheng mulo in, a lawmte a ko sak:

Tual Khan Suan ( Suanpi)

Azatna: : Ei vai sangin midang te vai ah buai zaw in, midang te hoihna leh hoih lohna, thu leh la khempeuh a gen kawikawi te ko na in kizang hi.

A kicing leh gen bang lo mi omlo hi, (No one is perfect) ci’n mikang te’n thu gen khat a neih bangun, leitung ah nuntakna nei mihing, gan hing te a kipan nuntakna neilo nate zong a mau muntek ah thanemna leh kicin lohna nei tek hi. Inn i lam ding ciang a kizang singkung lopa leh ( tu hun teh) leisek ( cement) te a kipan a zattheih lian ding ( ready) a om hi lo a, a kisapna banga i bawl khit ciang bek a kizang thei a hihi. Mikhat in na khatpeuh, thu leh la khatpeuh a hoih pen hi ci’n a muh zong a kisapna mun khat na om veve hi.

Paunak zuunna: :Dek lam tuk tum zong gal suak

Tual Khan Suan (Suanpi)

A zatna: : I it mahmah leh i muan mahmah mite’n i siatna ding hong bawl thei a hih man in kidop ding zia thu genna in kizang hi.

I nuntakna sungah i sung thu khempeuh a tel pen ei mah ki hi a, tua zom ah ei tawh kinai pen mite a hihi. Nisim a i om khoppih, i lup khoppih mite’n i lungsim puakzia, i hoihna leh i hoih lohna khempeuh midang te sangin hong tel zaw uh hi. I tha hatna a hi a, i tha nemna a hizongin ei hong tel mite in hong zo thei bek hi.Laisiangtho sungah a thahat Samson a kici tangval pa pen a gal Palestian mi thahat te sangin a mah tawh kinai pen, a thanemna leh a thahatna thei nungak khat in baihtak in zo hi.

“Mihing leh Pa po”

Tual Khan Suan (Suanpi)

A zatna: : Mihing te nuntak hun a tomno khat sung a hih manin a manpha na sep ding leh a hoih a gamtat ding thu hilhna in ki zang hi.
Hun pen nuamsa leng tom a, genthei in haksatna thuak leng sawt kisa hi. I nuntakna pen nuamsa den ding i ut zongin hi theilo, gentheih haksatna thuak ut keng cita leng kipelh theih hi tuan lo hi. Nopna leh dahna pen leitung mite tawh a kipelh thei hi lo a, mite’n kipelh ding a hanciam zongin tuate in mite nawk veve hi. Thuakdan leh puak dan siam ding bek kisam hi.

"Langbawm a ek ah awk"

By Tual Khan Suan (Suanpi)

A zatna : : Thu nung thu ma khual/en lo a, a mawk gamtat mite a mau gamtatna sa te hangin buaina tuak kik thei hi.

Hih paunak pen ganhing ( vasa) nuntakna tung pan in mihing te nuntakna ah a kidop huai thu te leh gamtatna ah thu hilhna / lamlahna ding a kizang paunak hoih khat a hihi. Langbawm (vasa nam khat) pen van a leng vasa te sung pan a neu nam khat hi na pi’n a mah gamtatna ah a kikem zolo vasa khat a hihi. A gil kial ciangin langbawm ( singkung/gah nam khat) ne in a kham khit pikpek teh a tuahna mun peuh ah ek tha kawikawi hi. Langbawm ( vasa) in a nek singgah pen kaw (glue) bang hi a, a ek thakna munte ah a vapai kik ciangin a thak sa ek tungah awk kik thei hi.

Nu leh Pa thu mang a nah lawh pek.

By Tual Khan Suan (Suanpi)

A zatna: : A ma mimal deihna sangin nu leh pa zahtak in a mau lamlah leh a mau thuhilhna zui a gam ta mi dau pai zaw leh lawh cing zaw hi cih genna in kizang hi.

Mihing te pen “ Sing hawm suang hawm a piang omlo” ci’n thu kigen theih zel mah bangin nu leh pa sung pan khanggui kizom a ki piang khia tek a hihi. Kawl te’n zong “ Nu leh pa, pilna hong hilh sia leh biakna sem mite” pen a man pha pen te na ci uhhi. I pian khiatna i nu leh pa pen ei ma a dingin leitung ah tehpih theih dang a omlo a manpha pen a hihi. A maute pen i biak a vanglian a nungta Pasian zom in a thupi pen a hihi. A maute pen leitung ah i nuntak hun sunga dingin i leitung pasian a hihi.

Kam siam sial lei sang, kam sia sial liau

Tual Khan Suan (Suanpi)

A zatna: : Kam hoih kam pha zangin thu gen leng thu sia pen zong thu hoih tawh kikhum zo in i deih kingah a, kam sia zangin thu gen leng i deihna i ngah loh bek hi lo in thu hoih kim lai na ngawn thu sia tawh kikhum thei hi.

Mihing te khat leh khat kizopna ah gamtat khohek, kampau mukpau te pen nisim a i zat det thu a hihi. Tua gamtat khohekna, kampau mukpauna te pan in mihing khat i zia leh tong hong lah khiat mah bangin mihing te mailam nuntakna ding lampi zong a sial khia a hihi. Gamtat khohek siam, kampau mukpau siam mite in mi lian mi neu te’ maipha ngah a, mi te’n it a hih man in pawl ding mi a hau hi. Lawm leh gual kikal, veng leh pam te leh khua sung gam sungah ki-itna khang sak a kilemna piang sak hi. Gamtat khohek siamlo, kampau mukpau siamlo mi te pen mite tawh kilemlo bek hilo in mite khat leh khat kikal ah ki muhdahna, ki-elna leh a tawp ah ki thahna ciang dong tun thei hi.

Paunak Zunna: Hakai pahtak lung heng/vei

Paunak zuunna

Tual Khan Suan (Suanpi)
A zatna: : A hoih ding leh a muanhuai ding a i lam et, i pahtak leh i up khatpeuh i muhna tawh kilam dangin a om ciang leh a gamtat hun ciang kizang hi.

Hakai pen mihing te nuntakna ding leh cidamna ding a kisam an nam khat sungah kihel hi. A kung pen khaugui a zam nam te hi a, a zung gol / a bulbal pen hakai kici hi. Hakai pen gam sung khaugui zam nam a hih bangin nam tampi om a, gamsung ah a ma thu tawh a po nam leh lo leh huan sung a kicing thei nam cih bangin om hi.Lo leh huan sunga kicing thei hakai nam te sung pan zong ( Ha) kaipi, ( Ha) kaikhum, ( Ha) kaiman cih bangin nam tuamtuam in kikhen suk lai hi. Lo leh huan sungah i ciin teh zong leikolna mun sangin, lei taksa na mun ah cing leng limci leh taksa zawse hamtang hi. Tua hi a, Zomi te in hakai a ciin uh ciangin lo leh huan sunga om tungtun kiim leh pam teng mun ah cing zaw deuh uh hi.

" A si masa puan tuam tang"

Tual Khan Suan (Suanpi)

Khang sawnte thu hilhna, thu sia thupha khen theihna ding, thu man kihilhna ding a kammal tawm khat leh a kicing a genna a kizang pen " Paunak" ki ci hi. Pau nak a hong a hong pian khiatna en leng, mihing te nuntakna zia, gamtatna zia leh nek leh tak zonna zia te bulphuh hi a, leitung minam tuamtuam te in i neih paunak pen a kiva lak a om hangin kibang lian cih om lo hi. Paunak khempeuh a kibat lian loh hangin leitung minam lian, minam neu te in a mau minam leh tangthu, a zat paunak te pen a mun leh mual zui in a man vive a hihi. I Zo paunak te zong minam dangte a dingin a kilawm leh a kituak lian khit loh ding hangin ei Zomi te nuntak zia pan a khangkhang a hong piang khia hi a, ei a dingin a man vive a hihi. A beisa hun sawtpi lai pek pan thu man khin hi a, mai lam ah zong ei Zomi te adingin man den lai ding a hih manin i Zo paunak te kemcing in i zuun toh ding thupi hi.